Ýmis röfl

Loksins kom sumarylurinn til Íþöku. Eftir talsverðan kulda fyrir um viku er hvorki meira né minna en 30 stiga hiti hér í augnablikinu. Hjá mér situr kattarpúðinn "Kitty" hennar Becky, kafloðinn og malandi og í mestu vandræðum með kælingu. Eins og ég hef áður nefnt er þetta vinalegasti köttur sem ég hef kynnst - hann vakti mig til dæmis í nótt með 100dB mali eftir að hafa sleikt á mér hausamótin. Áðan sat hann spenntur yfir Seríós skálinni minni og beið eftir að fá að lepja smá mjólkurdreitil úr skeið. Hann er yfir 10kg (en eflaust Medium hérna úti) og lungun á manni falla saman þegar hann reynir lúmskulega að ganga yfir skrokkinn manns fullur sakleysis.
Eins feit og Doppa okkar heima er (þeir gestir þessarar síðu sem hana hafa litið augun hafa nær allir frætt okkur um megrunarkúra fyrir ketti), er hún í samanburði við Kitty algjör anorexíukettlingur (eða kannski búlemíukettlingur frekar m.v. mína reynslu). Að þessari niðurstöðu komst hún Röskva systir þegar hún kom ein í heimsókn til mín hingað í páskafríinu. Helsti tilgangur ferðarinnar var lærdómur, frá mér og foreldrunum séð, en frá hennar sjónarhóli var þetta að sjálfsögðu gríðarleg verslunarferð. Ég er á því að okkur hafi tekist að uppfylla væntingar beggja fylkinga, enda fékk hún að týnast á verslunargötum í Stóra Eplinu og einu stærsta molli Bandaríkjanna, sem og að læra stærðfræði á veitingastöðum.
Hún fékk líka að hitta ömmu hennar Beckyar yfir páskahelgina þar sem við lituðum hænuegg og átum stór og feit íslensku súkkulaðiegg sem komu óbrotin úr ferðatöskunni ásamt nokkrum tonnum af öðru góðgæti.
Eins og ég hef kannski áður nefnt er amman ... pínulítið skrýtin. Hún er nær 90 ára hálfblindur og heyrnardaufur Þjóðverji sem flutti til Bandaríkjanna eftir stríð. Hún er dugleg að láta heiminn snúast í kringum sig, eldar eins og kokkur (enda var hún kokkur á tímabili) og eina sem hún vill í 90 ára afmælisgjöf er annað fallhlífarstökk (hún fór síðast þegar hún varð 85). Hún var mjög ánægð með bláu augun og ljósu lokkana hennar Röskvu (og mína, ég ku vera ljóshærður í USA), enda alin upp á nasistatímanum í Þýzkalandi og því brennimerktur rasisti (t.d. skilur hún ekki hvers vegna "Alabama" sé í forsetaframboði). Eftir því sem við komumst næst tók systir hennar þátt í að troða fólki á lestir til útrýmingabúðanna, en hún var sjálf hjúkka í seinni heimsstyrjöldinni og þurfti m.a. að tína saman líkamsleifar af börnum þegar Dresden var sprengd í agnir. Það er alltaf undarlegt að kynnast fólki með lífsreynslu sem maður getur engan veginn ímyndað sér. Ég lifi bláeygður í ofurvernduðum akademískum heimi frá landi sem hefur ávallt verið langt frá styrjöldum.

Það eru ekki mörg tækifæri til að kynnast reynslu þeirra sem ekki eru svona heppin, og maður áttar sig betur á að flest þess sem manni finnst sjálfsagt eru algjör forréttindi.
Talandi um forréttindi þá voru páskaeggin ofsalega góð - takk mamma og pabbi!


Röllu tókst ekki að hitta neinn "frægan", en það ku vera meðalgreint og jafnan tiltölulega hæfileikasnautt fólk sem birtist oftar á síðum slúðurblaða en annað fólk, til að mynda með því að dilla sér á bikini og kreysta fram gól í takt við þvottavélamúsík fyrir framan sjónvarpsmyndavélar. Brautryðjandi vísindamenn hjá Cornell falla ekki undir þessa skilgreiningu og því fússaði hún þegar ég nefndi þá á nafn.
Engu að síður fannst okkur mjög gaman að fá stúlkuna í heimsókn, og vonum að hún hafi notið vel!


Ég verið að dansa svolítið, og tók nýverið þátt í tveimur danskeppnum fyrir norðausturhluta Bandaríkjanna - hjá SUNY Binghamton og Rutgers. Báðar gengu ágætlega - komst í úrslit í vals í báðum, og mér til furðu náðum við 5. sæti í Alþjóðlegum Foxtrot hjá Rutgers (af um 50-60 pörum).
Annars hjólaði ég í flug áðan, hef verið að fljúga svolítið um svæðið. Allt gekk til fyrirmyndar (flaug á stærri flugvöll í Elmira, radíósamskiptin fín og lendingarnar flottar), fyrir utan eitt atvik. Rétt áður en ég fór í loftið stoppaði einn af dráttarbílunum á vellinum okkur og sagði okkur að slökkva á mótor. Það kom upp úr krafsinu að eftir hafa athugað vélina og fyllt hana af bensíni hafði annar nemandi dregið hana frá til að geta sett bensín á sína, og skilið eftir "towbar", eða svona dráttarjárn fremst á vélinni til að geta stýrt henni frá dælunni. Bæði mér og kennaranum yfirsást að athuga það áður en við settumst upp í, en þetta stykki hefði getað brotið hreyfilinn á flugi og hafði krafist nauðlendingar. Sem betur fer gerðist það nú ekki (þökk sé vökulum augum starfsmannanna á vellinum) og endaði sem sveitt og góð lexía um að "það er aldrei hægt að skoða flugvél of oft".


Ég hef haft mikið gaman af því að taka þessa viðskiptakúrsa yfir misserið. Viðskiptafræðingar leggja ríka áherslu á tengslamyndun, til að mynda snæddi ég hádegisverð með CTO hjá Intel ásamt nokkrum öðrum nemendum (við spurðum út í tölvukost og hann lét ritarann sinn gefa deildinni tölvubúnað fyrir nokkrar milljónir sísvona), og hef verið að kynnast alls kyns fjárfestum og öðru kyndugu fólki sem ráfar um í jakkafötum og borðar vel.
Maður áttar sig á því að fólk eins og ég (vísindamenn og verkfræðingar) telur að "hugmynd sé fyrirtæki", þ.e.a.s. að það nægi einfaldlega að hafa góða hugmynd og þá mun maður moka inn milljónunum með skóflu ef maður stofnar fyrirtæki. Svo er nú aldeilis ekki. Við höfum farið yfir fjöldan allan af fyrirtækjum, stórum og smáum, gömlum og nýjum, og með betri eða verri hugmyndir. Mörg þeirra eru stofnuð af prófessorum eða framhaldsnemum í Cornell í kringum einhverjar hugmyndi. Það sem kemur á daginn er að hugmyndin sjálf skiptir eiginlega minnstu máli af þeim þáttum sem þarf til að fyrirtækið komist almennilega á koppinn. Til að mynda stofnaði leiðbeinandinn minn, Ken Birman, þrjú fyrirtæki - tvö fór á hausinn en hitt seldi hann fyrir um 24 milljónir dollara.
Ég er enginn viðskiptafræðingur og reynslulítill þegar kemur að þeim heimi, en langar samt að ramba smá um hann. Ég ímynda mér stundum fyrirtæki sem stórar lífverur. Þau nærast á peningum til að vaxa til að dafna annars deyja þau. Þau reyna að lifa samlífi við neytendurnar sem framleiða næringuna með því að gefa þeim vörur, og vekja athygli á vörunum með auglýsingum. Fyrirtæki þurfa sífellt nýrri og stærri markaði til að nærast, og fara iðulega í valdaslag við önnur fyrirtæki með lögfræðifrumunum sínum (sem snýst oftast frekar um fjármuni en réttarstöðu). Fyrirtæki borða önnur minni fyrirtæki, og eignast afkvæmi. Innan fyrirtækis þarf að vera sífelld krísa eða háleit markmið til að frumurnar sinni sínu starfi, og iðulega þarf að skipta um frumur (sérstaklega ofarlega í pýramídanum) svo líffærin virki áfram og framkvæmi rétta hluti. Það þurfa sífellt að vera að koma nýjar hugmyndir (svipað og T-frumur), svo a.m.k. nokkrar þeirra geta búið til nýjar vörur til að fyrirtækið geti nærst. Svona myndlíking auðveldar mannig að skilja hvað fólki finnst "vond" eða "góð" fyrirtæki. Þó reglulegar uppsagnir (oftast allt að 10% fólks) geti virkað eins og hrein illska af hálfu fyrirtækis, þá er það svo að án slíkra uppsagna gæti fyrirtækið staðnað og farið á hausinn (öllum starfsmönnum til hins verra), og að jafnvel hið færasta fólk getur passað illa inn í sérhvert fyrirtæki. Þær eru ekki persónulegar hafnanir, þetta er einfaldlega lífveran að reyna að halda áfram sínu lífi. Sömuleiðis getur maður skilið þegar fyrirtæki flytur sig um set, eða reynir að sameina deildir (eða við nýkeypt fyrirtæki) - án slíkra breytinga gætu samskipti verið erfið, fólk að vinna sömu vinnuna og fyrirtækið myndi tapa gegn samkeppnisaðila og farið á hausinn (öllum starfsmönnum til hins verra).
Vandamálið er fyrirtæki reyna einvörðungu að hámarka þær jöfnur sem jafngilda peningum. Að sjálfsögðu eru fleiri samfélagsleg gildi sem ættu að koma þarna inn. Það er t.d. í þágu fyrirtækis að halda góðu starfsfólki, því það kostar fyrirtækið peninga að finna og þjálfa nýtt starfsfólk, og getur reynst áhættusamt. En sígarettufyrirtæki er alveg sama hvort varan sé eitruð (sem fremi sem hún drepi ekki alla neytendurnar alveg strax og þeir haldi áfram að kaupa), og ávanabindandi efni og nýjar tilbúnar þarfir eru fyrirtæki til hags. Kínversk leikfangafyrirtæki spara á því að nota gamla blýmálningu á Barbiehúsin, enda geta þau bara "horfið" þegar eitthvað mál með eiturefni kemur upp. Það er hér sem (leikjafræði)spurningin um hvernig eigi að reyna að láta fyrirtæki taka samfélagsleg málefni með í reikninginn, og hér greinir fólki á hvernig skuli að því staðið.
Annars vegar eru það lög og reglugerðir sem neyða fyrirtæki um að taka samfélagið með í reikninginn, t.d. með því að banna blýmálningu, og að ársábyrgð á rafvörum. Flest lönd hafa t.a.m. einkeppnislög sem reyna að koma í veg fyrir að fyrirtæki stækki svo mikið að engin samkeppni eru möguleg, sem veldur því að sérstaklega ef varan er mikilvæg (t.d. matur eða eldsneyti) er óþarfi að lifa samlífi við neytendurnar því þeir komast ekkert annað (veldur okrun og annarri stöðnun). Þau fyrirtæki sem óhlýðnast þessum reglum þurfa að gjalda stórra aura.
Hins vegar eru það neytendurnir sem geta sett kröfur á fyrirtækið með sínu neyslufari. Ef ég sé að málning inniheldur "blý" kaupi ég væntanlega frekar frá samkeppnisaðilanum, svo það er í þágu fyrirtækisins að sleppa blýinu til að fá meiri viðskipti.
Svo er það gráa svæðið. Ofneysla óholls skyndibita bitnar á samfélaginu sökum offitu og tengdra sjúkdóma, bæði í heilbrigðiskostnaði og í töpuðum vinnutíma, og skyndibitafyrirtækjunum er að sjálfsögðu sama. Til að sporna við þessu vandamáli er spurningin hvort setja eigi lög um skyndibita (t.d. krefja ákveðinnar lágmarkshollustu), eða hvort neytendurnir eigi að taka höndum saman og hvetja til neyslu hollari (en væntanlega dýrari) matarkosta.
Hvað með náttúruvernd? Hún hentar fyrirtækjum engan veginn, en það er samfélagslegt gildi í því að viðhalda náttúrunni (enda er óljóst hvað muni gerast í framtíðinni með öllum þeim breytingum og offjölgun mannskepnunnar sem hafa átt sér stað á skömmum tíma).
Hér í hinum einstaklingsmiðuðu Bandaríkjum eru rökin yfirleitt sú að "fólk getur valið að hætta að reykja" í stað þess að hamla sígarettufyrirtækin með lögum og reglugerðum. Iðulega fylgir það setningu um náttúruval, "þeir hæfustu lifa af, svo þeir sem reykja deyja af sjálfs síns heimsku og gera heiminum því greiða með því að auka meðalgreind heimsins". Heima er fyrirtækjunum og þeirra efstu illu mönnum blótað, og þó reykingamaður beri tvímælalaust grunnábyrgð á sínum reykingum hvílir þorri hennar á fyrirtækinu sem framleiðir eiturefni, og á fíkninni sem það stendur fyrir.
Eftir því sem maður kafar dýpra fram hjá lendir maður oftast á grundvallar stjórnmálaspurningunni: "á ég að borga fyrir velferð annarra í samfélaginu?" Hinar tvær hliðar eru "Já, því aðrir munu gera það sama fyrir þig og því ertu örugg/ur ef eitthvað kemur upp á", og hins vegar "Nei, hver er sinnar gæfu smiður, þetta tæki frá hvatningu annarra til að gera vel".
Án þess að reyna að þykjast vera stjórnmála- eða hagfræðingur, eða með djúpa reynslu í pólítík, þá þykir mér undarlegt hvað rifrildi meðal margra um tengdar spurningar eru á lágu plani, jafnan rökfræðilega grunnhugsuð og ásetnar persónulegum árásum. Við og við heyrir maður alhæfingar eins og "af hverju ættu þeir duglegu að borga fyrir þá lötu" (þar sem gert er ráð fyrir að allir duglegir séu ríkir - lítið á tónlistarfólk, og eigi þess kost á gera vel fjárhagslega - sumir fæðast skuldum vafnir, eða fá bilað uppeldi og annað vonlítið veganesti; auk þess sem kapítalismi virkar ekki ef það er ekkert verkafólk til að framkvæma vinnuna), eða "bönnum auglýsingar" (misskilningur þess að fyrirtæki þurfa að vekja á sér athygli á einn hátt eða annan til að lifa af, ef auglýsingar eru bannaðar koma aðrir hlutir í staðinn).
Með því að kafa enn dýpra dettur maður svo á "hver eru gildi mannslífs?" og svo endar maður að sjálfsögðu alltaf á "hver er tilgangur lífs míns?". Þegar ég var yngri spaugaði ég oft með að "Tilgangur lífsins er að finna tilgang lífsins", en þegar eg lít á það aftur er það kannski ekki svo galið. Það er eftirtektarvert að spurningin felur í sér að það sé tilgangur, en hinn einfaldi mennski hugi módelerar hluti jú eftir tilgangi þeirra, þar sem tilgangur þýðir að einhver eða eitthvað finni not í þessum hlut til framvindu einhvers. Oft finnst ekkert svar - hver er t.d. tilgangur atóms eða stjörnunnar Alpha Centauri? - og oft virðist eins og fólk hafi friðað samviskuna með því að skálda upp svörin ef þau finnast ekki (t.d. með óafsannanlegum trúarsögum). En hvað er svona hræðilegt við það ef hlutur hefur ekki tilgang? Minnkar það gildi hans? Ef mannslífið er til komið sökum fjölda tilviljana, er það minna virði eða tómara en ef eitthvað eða einhver bjó það til eða stýrir því?

Jæja, fyrst þú ert enn að lesa hefur mér mistekist að drekkja þér í endalausum stjórnmála- og heimspekivangaveltum. Meira hvað þessar pælingar elta skottið á sér, enda er erfitt að fá niðurstöðu vegna mismunandi gildismats fólks.

Advanced UNIX kúrsinn sem ég kenndi þrisvar í viku í heilan mánuð áður en Röskva kom fór bara mjög vel, og ég fékk mikið lof fyrir hann. Að vísu var mér tjáð að hann hafi verið "talsvert erfiðari" en fólk átti von á, en ég vona bara að fólk hafi lært meir af því. Áhugasamir geta smellt hér til að sjá verkefnin og glærurnar, og jafnvel leyst "SCRABBLE Legality Checker" heimaverkefnið í Python á eigin spýtur.

Ég verð að vinna hjá Yahoo! Research í Santa Clara í sumar (minnir mig á að ég þarf að finna húsnæði), og fólk er velkomið að kíkja í heimsókn. Það er nóg að skoða og gera á þessu svæði. Ég kem svo heim til Íslands dagana 6. til 13. júlí til að endurnýja vegabréf, fara á ICALP ráðstefnuna sem verður haldin hér, heimsækja fjölskyldu og vini, og fá sér tvær Bæjarins Beztu með öllu.

Kisi er kominn á kreik og vill fá klapp. Sem undirgefinn þræll kattarkynsins verð ég að sinna þessu kalli. Bið að heilsa ykkur öllum að sinni!

Þraut 18: Hann Bjarni kallinn kannaðist greinilega við þessa miklu uppfinningu, en þetta er vissulega einkaleyfi á hinu klassíska comb-over. Þið munið að láta lögfræðinginn vita ef þið sjáið einhvern nota uppfinninguna í leyfisleysi!

Þraut 19: Hvar er þessi tennisvöllur, og hvað er merkilegt við hann?